برخی از رفتارهای آدمی كاركردهای چندگانه‌ای دارد. به این معنا كه می‌تواند هم برای شخص و هم برای جامعه اطراف او مفید و سازنده باشد. از جمله رفتارهایی كه كاركردهای دوسویه ای برای انسان دارد، سخاوت است. کنشها و رفتارهای سخاوتمندانه و خیرخواهانه، هم به خود فرد كمك می‌كند و هم نیاز دیگران را برآورده می‌كند؛ چراکه سخاوت پاسخی به نیاز روحی و روانی شخص در مقام انسانیت و کسب معنویت است. 
«سخاوت» فاصله طبقاتی جامعه را کم می کند و از این طریق ناهنجاریهای ناشی از فاصله طبقاتی را از بین می برد و یا کاهش می دهد. با فراگیر شدن کنشهای سخاوتمندانه و دیگرخواهانه، احساس خشم محرومان جامعه کاهش می یابد و حس انتقام جویی را در آنان تضعیف می نماید و از این طریق پیوندهای اجتماعی را محکم می سازد. 
سخاوت از فضایل مهم اخلاقى در همة ادیان و فرهنگها است، هر اندازه‏ «بخل» نشانه پستى و حقارت و ضعف ایمان و فقدان شخصیت است؛ «جود» و «سخاوت» نشانه ایمان و شخصیت والاى انسان است و مهم ترین علل سخاوت زهد در دنیا و یقین به پاداش است. 
دردیدگاه اسلامی، اسراف و بخل دو سوی افراط و تفریط در مصرف ثروت است و سخاوت حد میانه آنهاست. بخل، خودداری از مصرف مال در موارد لازم است و اسراف هزینه کرد ثروت در موارد غیرلازم و سخاوت، مصرف ثروت است به اندازة ضروری. 
در نگاه امام رضا (ع) فرد سخاوتمند از زندگی بهتر و با ارزش تری برخوردار است؛ چراکه در پرتو زندگی و وجودش افرادی دیگر در آسایش و رفاه زندگی می کنند. امام خود به تمامی معنا الگوی سخاوت بود و این حقیقتی بود که در موقعیتهای مختلف در کلام و عمل به مردم نشان می داد  و حتی از اینکه مبادا بگونه ای غیر از این عمل کند نیز اظهار نگرانی می نمود و فرزندش امام جواد (ع) را نیز از دوران کودکی به منش بزرگوارانه و همراه با سخاوت درارتباط با مردم عادت می¬داد. منشی که بواسطه آن افراد بدون احساس حقارت با حفظ شأن و احترام حوائج خود را از امام طلب می نمودند. در دوران حیات امام سفره سخاوتش همواره گسترده بود و این خوان نعمت اختصاص به گروه یا افراد خاصی نداشت و همه مردم از آن بهره مند بودند . 
در واقع  با نگاه به زندگی و سیره امام رضا (ع) به الگویی عینیت یافته از «سخاوت» و بخشندگی می‌رسیم که کم‌نظیر است. سخاوتی که با گفتار نیز به‌دفعات به انجامش توصیه می‌کند؛ ابتدا به فرزند خود و سپس به دیگران. امام از بخشش به‌عنوان موهبتی یاد می‌کند که مؤمن با آن، پاداش و بخشايش خداوند را مى‌خرد بنابراین اگرچه در ظاهر سرمایه‌ای مادی یا معنوی از انسان به دیگری بخشیده می‌شود ولی در حقیقت سودی عظیم نصیبش می‌شود که از جانب خداوند وعده داده‌شده است و به بیان امام چنین انسانی به‌واسطه سخاوتمندی‌اش هم به خدا، خلق و بهشت نزدیک است؛ درواقع آنچه درنتیجه سخاوت، بخشش و رفتار بزرگوارانه نصیب شخص مؤمن می‌شود هم بعد دنیوی دارد و هم اخروی. ازاین‌روست که افراد سخاوتمند، در جامعه از محبوبیت خاصی برخوردارند؛ چراکه در سایه رویه دیگر خواهانه و سبک زندگی اشان مردم هم بهره‌مند هستند و به‌واسطه نوع زندگی آن‌ها عده‌ای از ضعفای جامعه هم امکان زندگی بهتری را می‌یابند. 
انسان سخاوتمند و بخشنده درعین‌حال نمی‌تواند در زندگی شخصی خود زیاده‌خواه و حریص باشد چون اساساً زیاده‌خواهی و افزون‌طلبی فرد، اولین مانع بخشندگی و سخاوتمندی نسبت به دیگران است. قناعت به چنین شخصی کمک می‌کند تا به نیازهای همنوعان خود در جامعه نیز توجه داشته باشد. 
امام رضا (ع) از قناعت تعریفی مشخص ارائه نموده و خویشتن‌داری را لازمه آن دانسته است. در تعریف امام رضا (ع) انسان قانع از ارجمندی و آسودگی و آرامش برخوردار است؛ چراکه به‌واسطه قناعت از زیاده‌خواهی‌های نفسانی و تلاش بیهوده و دریوزگی در مقابل صاحبان قدرت و زر و زور برکنار مانده است. درواقع وارد شدن به مسابقه زیاده‌طلبی است که آسایش را از انسان وزندگی او سلب می‌کند، بنابراین انسان اگر به آنچه نیاز ضروری او برای زندگی است قناعت کند و راضی باشد به‌تبع آن، زندگی آسوده‌ای خواهد داشت. 
امام رضا (ع) قناعت را عامل عزتمندی و سربلندی انسان می‌داند و داشتن قوت روزانه در کنار سلامتی و امنیت را برای برخورداری از یک زندگی آرام و سعادتمندانه کافی می‌داند. امام به مؤمنین نیز این هشدار را می‌دهد که مبادا به‌روزی کم و مقدری که دارند قانع نباشند که این خود، ناسپاسی در مقابل خداوند است و مقدمه‌ای است برای محرومیت و از دست دادن نعمت‌ها. 
بنابراین در نگاه امام رضا (ع) انسانی که در زندگی خویشتن دار است و زیاده‌خواهی ندارد و به آنچه در اختیارش هست و شرایطی که در آن زندگی می‌کند راضی است، می‌تواند در کمال آرامش و سعادت روزگار بگذارند. درواقع قناعت سرمایه‌ای است که انسان را دررسیدن به یک زندگی باثبات در سایه حفظ کرامت و عزت انسانی کمک می‌کند و به

‌تبع آن، به ایجاد یک جامعه امن و سالم که افراد در سایه احترام به حقوق یکدیگر بااحساس رضایت در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند، منجر شود. 
 در این نوع از سبک زندگی، افراد کمتر تحت تأثیر تبلیغات به سمت نیازهای کاذب و غیرضروری کشیده می‌شوند و امکان سوءاستفاده از آن‌ها به‌واسطه تقویت روحیه مصرف‌گرایی و زیاده‌خواهی وجود نخواهد داشت؛ رویه و استراتژی که اساس و بنیان تفکر سرمایه‌داری و بهره‌کشی از انسان‌ها بر آن استوارشده است. 
 
یادداشت من در روزنامه قدس
11تیرماه 99
(ویژه نامه دهه کرامت)

#امام_رضا_علیه_السلام 
#سبک_زندگی
#نظام_معنایی
#سیره_رضوی